--- title: "Słownik pojęć logopedycznych - Kłębuszek" description: "Pojęcia z diagnoz i opinii logopedycznych wyjaśnione prostym językiem: od ankyloglosji po wady wymowy. Słownik przygotował gabinet Kłębuszek z Krakowa." canonical: https://klebuszek.com.pl/slownik/ language: pl --- # Słownik pojęć logopedycznych Zebraliśmy tu pojęcia, które najczęściej pojawiają się w diagnozach, opiniach i rozmowach z logopedą. Każde hasło wyjaśniamy prostym językiem — tak, aby po wizycie łatwiej było zrozumieć, nad czym pracujemy i dlaczego. Pojęcia są pogrupowane tematycznie, a konkretnego poszukasz w polu obok. Szukaj pojęcia: ## Podstawowe pojęcia - [### Artykulacja Artykulacja to praca narządów mowy — języka, warg, podniebienia i żuchwy — dzięki której powstają poszczególne głoski.](https://klebuszek.com.pl/slownik/artykulacja/) - [### Diagnoza logopedyczna Diagnoza logopedyczna to badanie, od którego zaczyna się każda terapia. Logopeda ocenia rozumienie mowy, zasób słownictwa, budowanie zdań, wymowę poszczególnych głosek, a także budowę…](https://klebuszek.com.pl/slownik/diagnoza-logopedyczna/) - [### Głoska Głoska to najmniejszy słyszalny element mowy — pojedynczy dźwięk, z którego składają się słowa.](https://klebuszek.com.pl/slownik/gloska/) - [### Logopeda Logopeda to specjalista zajmujący się rozwojem mowy i komunikacji oraz profilaktyką, diagnozą i terapią ich zaburzeń.](https://klebuszek.com.pl/slownik/logopeda/) - [### Neurologopeda Neurologopeda to logopeda, który ukończył dodatkowe studia z zakresu neurologopedii. Specjalizuje się w diagnozie i terapii zaburzeń mowy i komunikacji o podłożu neurologicznym —…](https://klebuszek.com.pl/slownik/neurologopeda/) - [### Surdologopedia Surdologopedia to dział logopedii zajmujący się rozwojem mowy i komunikacji osób niesłyszących i słabosłyszących.](https://klebuszek.com.pl/slownik/surdologopedia/) - [### Wada wymowy Wada wymowy to utrwalona, nieprawidłowa realizacja głosek — taka, która nie wynika z etapu rozwoju, tylko z niewłaściwego wzorca.](https://klebuszek.com.pl/slownik/wada-wymowy/) - [### Wczesna interwencja logopedyczna Wczesna interwencja logopedyczna to opieka nad niemowlętami i małymi dziećmi, u których rozwój funkcji pokarmowych lub komunikacji budzi niepokój albo które są w grupie…](https://klebuszek.com.pl/slownik/wczesna-interwencja-logopedyczna/) ## Zaburzenia mowy i komunikacji - [### Afazja dziecięca Afazja dziecięca (nazywana też afazją rozwojową lub niedokształceniem mowy o typie afazji) to zaburzenie rozwoju języka, które nie wynika z niedosłuchu, niepełnosprawności intelektualnej ani…](https://klebuszek.com.pl/slownik/afazja-dziecieca/) - [### Alalia Alalia to głębokie opóźnienie rozwoju mowy, w którym dziecko przez długi czas nie zaczyna mówić lub posługuje się tylko pojedynczymi słowami, mimo że słyszy…](https://klebuszek.com.pl/slownik/alalia/) - [### Apraksja mowy (dziecięca apraksja mowy) Dziecięca apraksja mowy to zaburzenie planowania i programowania ruchów potrzebnych do mówienia.](https://klebuszek.com.pl/slownik/apraksja-mowy/) - [### Dyslalia Dyslalia to logopedyczna nazwa zaburzeń wymowy, czyli nieprawidłowej realizacji jednej lub wielu głosek.](https://klebuszek.com.pl/slownik/dyslalia/) - [### Jąkanie i rozwojowa niepłynność mowy Jąkanie to zaburzenie płynności mowy: powtarzanie sylab i słów, przeciąganie głosek, blokowanie się przed wypowiedzią, czasem z widocznym napięciem mięśni twarzy lub całego ciała.](https://klebuszek.com.pl/slownik/jakanie/) - [### Mowa bezdźwięczna Mowa bezdźwięczna to wada wymowy polegająca na zastępowaniu głosek dźwięcznych ich bezdźwięcznymi odpowiednikami. Dziecko mówi „pułka” zamiast „bułka”, „tomek” zamiast „domek”, „kupik” zamiast „guzik”.](https://klebuszek.com.pl/slownik/mowa-bezdzwieczna/) - [### Opóźniony rozwój mowy (ORM) O opóźnionym rozwoju mowy mówimy, gdy mowa dziecka rozwija się w prawidłowej kolejności, ale wyraźnie później niż u rówieśników. Orientacyjne kamienie milowe: około 12.](https://klebuszek.com.pl/slownik/opozniony-rozwoj-mowy/) - [### Rotacyzm (reranie) Rotacyzm, potocznie reranie, to nieprawidłowa realizacja głoski r. Może przybierać formę zastępowania jej inną głoską (najczęściej l lub j: „lower” zamiast „rower”), opuszczania albo…](https://klebuszek.com.pl/slownik/rotacyzm/) - [### Seplenienie (sygmatyzm) Seplenienie to nieprawidłowa wymowa głosek trzech szeregów: syczącego (s, z, c, dz), szumiącego (sz, ż, cz, dż) i ciszącego (ś, ź, ć, dź).](https://klebuszek.com.pl/slownik/seplenienie/) - [### Seplenienie międzyzębowe Seplenienie międzyzębowe to wada wymowy, w której język podczas artykulacji wsuwa się między zęby — najczęściej przy głoskach s, z, c, dz, a bywa…](https://klebuszek.com.pl/slownik/seplenienie-miedzyzebowe/) - [### Spektrum autyzmu a komunikacja Spektrum autyzmu to odmienny sposób rozwoju, który wpływa m.in. na komunikację i relacje społeczne.](https://klebuszek.com.pl/slownik/spektrum-autyzmu-komunikacja/) - [### Zespół Downa a rozwój mowy U dzieci z zespołem Downa mowa rozwija się zwykle później i wolniej, co wynika m.in. z obniżonego napięcia mięśniowego (także w obrębie języka i…](https://klebuszek.com.pl/slownik/zespol-downa-rozwoj-mowy/) ## Budowa i praca narządów mowy - [### Ankyloglosja (skrócone wędzidełko języka) Ankyloglosja to wrodzone skrócenie wędzidełka języka, czyli fałdu błony śluzowej łączącego spód języka z dnem jamy ustnej.](https://klebuszek.com.pl/slownik/ankyloglosja/) - [### Obszar orofacjalny Obszar orofacjalny (ustno-twarzowy) to okolica jamy ustnej i twarzy: wargi, policzki, język, podniebienie, żuchwa, dno jamy ustnej wraz z mięśniami, stawami i unerwieniem.](https://klebuszek.com.pl/slownik/obszar-orofacjalny/) - [### Oddychanie ustami (nawykowe oddychanie torem ustnym) Fizjologicznie człowiek oddycha nosem: powietrze jest wtedy oczyszczane, ogrzewane i nawilżane, a język spoczywa na podniebieniu, wspierając prawidłowy rozwój szczęki.](https://klebuszek.com.pl/slownik/oddychanie-ustami/) - [### Odruchy oralne Odruchy oralne to automatyczne reakcje z okolicy ust, z którymi rodzi się każde niemowlę.](https://klebuszek.com.pl/slownik/odruchy-oralne/) - [### Połykanie infantylne (przetrwałe połykanie niemowlęce) Niemowlę połyka z językiem ułożonym płasko, wsuwającym się między dziąsła — przy ssaniu piersi to prawidłowy wzorzec.](https://klebuszek.com.pl/slownik/polykanie-infantylne/) - [### Pozycja spoczynkowa języka Pozycja spoczynkowa języka to miejsce, w którym język przebywa wtedy, gdy nie mówimy i nie jemy — czyli przez większość doby.](https://klebuszek.com.pl/slownik/pozycja-spoczynkowa-jezyka/) - [### Praksja oralna Praksja oralna to zdolność wykonywania celowych, zaplanowanych ruchów narządów mowy: uniesienia języka na prośbę, cmoknięcia, nadęcia policzków, ułożenia warg w „dzióbek”.](https://klebuszek.com.pl/slownik/praksja-oralna/) - [### Staw skroniowo-żuchwowy Staw skroniowo-żuchwowy łączy żuchwę z czaszką tuż przed uchem. To jeden z najczęściej pracujących stawów w ciele: uczestniczy w mówieniu, gryzieniu, żuciu, ziewaniu i…](https://klebuszek.com.pl/slownik/staw-skroniowo-zuchwowy/) - [### Wędzidełko języka Wędzidełko języka to cienki fałd błony śluzowej łączący spód języka z dnem jamy ustnej.](https://klebuszek.com.pl/slownik/wedzidelko-jezyka/) ## Metody terapii i zabiegi - [### AAC (komunikacja wspomagająca i alternatywna) AAC to skrót od angielskiego augmentative and alternative communication, czyli komunikacji wspomagającej i alternatywnej.](https://klebuszek.com.pl/slownik/aac/) - [### Frenotomia (przecięcie wędzidełka języka) Frenotomia to zabieg przecięcia skróconego wędzidełka języka. Wykonuje go lekarz — najczęściej laryngolog, chirurg stomatologiczny lub, u noworodków, neonatolog.](https://klebuszek.com.pl/slownik/frenotomia/) - [### Kinesiotaping logopedyczny Kinesiotaping to metoda polegająca na naklejaniu na skórę elastycznych plastrów (tejpów), znana przede wszystkim z fizjoterapii.](https://klebuszek.com.pl/slownik/kinesiotaping-logopedyczny/) - [### Masaż logopedyczny Masaż logopedyczny to zestaw technik manualnych stosowanych w obszarze twarzy i jamy ustnej: na policzkach, wargach, języku, podniebieniu i dziąsłach.](https://klebuszek.com.pl/slownik/masaz-logopedyczny/) - [### Mioterapia Mioterapia to praca terapeutyczna z mięśniami — w logopedii chodzi o mięśnie obszaru ustno-twarzowego: języka, warg, policzków, dna jamy ustnej i mięśnie żucia.](https://klebuszek.com.pl/slownik/mioterapia/) - [### Terapia miofunkcjonalna Terapia miofunkcjonalna zajmuje się funkcjami mięśni obszaru ustno-twarzowego: oddychaniem, połykaniem, żuciem oraz pozycją spoczynkową języka i warg.](https://klebuszek.com.pl/slownik/terapia-miofunkcjonalna/) - [### Terapia ręki Terapia ręki to zajęcia usprawniające motorykę kończyny górnej — od obręczy barkowej, przez przedramię i nadgarstek, po precyzyjne ruchy palców.](https://klebuszek.com.pl/slownik/terapia-reki/) ## Rozwój dziecka i nauka - [### Dysleksja Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju intelektualnym.](https://klebuszek.com.pl/slownik/dysleksja/) - [### Gotowość szkolna Gotowość szkolna to poziom rozwoju dziecka, który pozwala mu sprostać wymaganiom pierwszej klasy: nie tylko poznawczym, ale też emocjonalnym i społecznym.](https://klebuszek.com.pl/slownik/gotowosc-szkolna/) - [### Lateralizacja Lateralizacja to przewaga jednej strony ciała nad drugą w czynnościach ruchowych: dominacja ręki, oka, ucha i nogi.](https://klebuszek.com.pl/slownik/lateralizacja/) - [### Słuch fonemowy Słuch fonemowy (fonematyczny) to umiejętność rozróżniania głosek danego języka — usłyszenia, że „kosa” i „koza” albo „bułka” i „półka” to różne słowa.](https://klebuszek.com.pl/slownik/sluch-fonemowy/)